Tryb koloru

W czasie pracy – wyświetlania, otwierania, zapisywania obrazów za pomocą programów graficznych a także drukowania, wykorzystywane barwy oparte są na modelu przestrzeni barw. Widma fal elektromagnetycznych z zakresu światła widzialnego) znalazły swe matematyczne modele w postaci trójwymiarowych przestrzeni barw. Dzięki tym modelom barwę można opisać nie tylko przez podanie jej widma, ale przez modele w różnym stopniu zbliżone do ludzkiej percepcji barwy, związanej z fizjologią oka ludzkiego. Najbardziej znane modele to RGB (red, green, blue), CMYK (cyan, magenta, yellow, black) oraz Lab (24 bitowy). Inne stosowane modele to HSB. Na modelach przestrzeni barw oparte są tryby koloru pozwalające zmieniać paletę barw zastosowaną do tworzenia danego obrazu. Tryb koloru opisany jest przy pomocy kolorów składowych oraz głębi bitowej. Zmiana trybu koloru powoduje utratę informacji o kolorach. W programie „Corel PHOTO-PAINT” wykorzystywane są następujące tryby koloru: Czarno-biały (1-bitowy), Skala szarości (8-bitowy), Duotone (8-bitowy), Z paletą (8-bitowy), Skala szarości (16-bitowy), RGB (24-bitowy), Lab (24-bitowy), CMYK (32-bitowy), Wielokanałowy RGB (48-bitowy).

Czarno-biały

Tryb czarno-biały jest trybem 1-bitowym, gdzie obraz zapisywany jest w postaci dwu kolorowej (przy użyciu koloru czarnego i białego bez kolorów pośrednich). Tryb czarno-biały stosuję się do kreowania grafik kreskowych i prostych rysunków.

tk1

Skala szarości

W trybie skali szarości każdemu pikselowi obrazka przyporządkowana jest wartość jaskrawości od 0 (czarny), do 255 (biały). W 8-bitowej skali szarości do wyświetlenia obrazka używanych się więc 256 odcieni szarości.

tk2

Duatone

Ośmiobitowy tryb kolorów umożliwiający wyświetlenie 256 odcieni maksymalnie 4 tonów. Obrazek w tym trybie jest obrazkiem w skali szarości, do którego wprowadzono od 1 do 4 dodatkowych barw. Monotone to obrazek w skali szarości, w którym na kolor obrazka składa się jeden atrament. Duotone to obrazek w skali szarości, w którym na kolor obrazka składają się dwa atramenty. Zwykle pierwszy z nich jest czarny, a drugi kolorowy. Tritone to obrazek w skali szarości, w którym na kolor obrazka składają się trzy atramenty. Zwykle pierwszy z nich jest czarny, a drugi i trzeci kolorowy. Quadtone to obrazek w skali szarości, w którym na kolor obrazka składają się cztery atramenty. Zwykle pierwszy z nich jest czarny, a drugi, trzeci i czwarty kolorowy.

tk3

Z paletą (8 bitów)

Tryb kolorów z paletą jest trybem 8-bitowym umożliwiającym przechowywanie i wyświetlanie obrazków zawierających do 256 kolorów. Przekształcanie skomplikowanych obrazków w obrazy z paletą kolorów umożliwia zmniejszenie wielkości pliku, co jest szczególnie przydatne przy publikowaniu obrazków w sieci Internet. Omawiany tryb kolorów umożliwia dokładniejsze zarządzanie kolorami w czasie procesu przekształcania.

tk4

Kolor RGB

Jest to jeden z modeli przestrzeni barw, opisywanej współrzędnymi RGB. Jego nazwa powstała ze złożenia pierwszych liter angielskich nazw barw: Rred (czerwonej), Ggreen (zielonej) i Bblue (niebieskiej), z których model ten się składa. Z połączenia barw RGB w dowolnych kombinacjach ilościowych można otrzymać szeroki zakres barw pochodnych, np. z połączenia barwy zielonej i czerwonej powstaje barwa żółta. Do przestrzeni RGB ma zastosowanie Synteza addytywna, w której wartości najniższe oznaczają barwę czarną, najwyższe zaś białą. Zapis koloru jako RGB często stosuje się w informatyce (np. palety barw w plikach graficznych, w plikach html). Najczęściej stosowany jest 24-bitowy zapis kolorów (po 8 bitów na każdą z barw składowych), w którym każda z barw jest zapisana przy pomocy składowych, które przyjmują wartość z zakresu 0-255. W modelu RGB 0 oznacza kolor czarny, natomiast 255 kolor biały. W rzadszych przypadkach stosuje się model, w którym przypada po 12 lub 16 bitów na każdą ze składowych, co daje dużo większe możliwości przy manipulowaniu kolorem.

Kolor Lab (24 bity)

W tym trybie kolorów kolory są tworzone w oparciu o luminancję lub wartość jasności (ang. luminance – L) oraz dwa składniki chromatyczne: „a” i „b”. Pierwszy składnik „a” składa się z kolorów z zakresu od zielonego do czerwonego. Z kolei składnik „b” składa się z kolorów z zakresu od niebieskiego do żółtego. Tryb ten jest przydatny, wtedy gdy luminancja i wartości kolorów mają być edytowane niezależnie. Ponieważ tryb kolorów Lab jest niezależny od urządzenia (obrazki zawierają te same kolory niezależnie od użytego monitora, drukarki lub komputera) można go również wykorzystać do przenoszenia obrazków miedzy systemami oraz do drukowania ich na drukarkach z interpreterem poleceń języka PostScript Level 2.

Kolor CMYK (32 bity)

CMYK to jedna z przestrzeni barw w pracy z grafiką komputerową. Skrót CMYK powstał jako złożenie pierwszych liter angielskich nazw kolorów (C cyjan – ang. Cyan, M magenta – ang. Magenta, Y żółty – ang. Yellow) prócz koloru czarnego, z którego wzięto literę ostatnią, ponieważ litera B jest skrótem jednego z podstawowych kolorów w analogicznym skrócie RGB (inne, mniej popularne i chyba mniej przekonujące rozwinięcia skrótu K to Key color, Karbon lub Kontur).
Barwy wynikowe w metodzie CMYK otrzymuje się poprzez łączenie barw podstawowych w proporcjach (dla każdej z nich) od 0% do 100%. Farby CMYK to substancje barwiące przepuszczające światło, czyli barwniki, tak więc łączy się je nie metodą mieszania tylko nakładania warstwami (model subtraktywny) i dlatego barwa wynikowa może mieć od 0% do aż 400% koloru (czyli kolorów składowych). Na kolory budowane wg CMYK należy patrzeć jak na warstwy kolorowej, przepuszczającej światło folii.
Pierwotnie stosowanym modelem był model CMY (bez koloru czarnego) jednak w wyniku mieszania kolorów podstawowych nie dało się uzyskać koloru czarnego tylko ciemnobrunatny zwany brudną czernią. Dlatego też z czasem dodano do zestawu kolor czarny.

cmyk

Wielokanałowy

Obrazki zapisane w trybie wielokanałowym zawierają wiele kanałów w skali szarości, przy czym każdy zawiera po 256 poziomów szarości. Kiedy tryb kolorów obrazka zmieniany jest na wielokanałowy, pierwotne kanały są przekształcane w informacje o skali szarości. Liczba kanałów kolorów zależy od liczby elementów trybu kolorów skojarzonego z obrazkiem. Na przykład obrazki w trybie czarno-białym, skali szarości, duotone i z paletą mają tylko jeden kanał kolorów, obrazki w trybie RGB i Lab mają trzy kanały, a obrazki w trybie CMYK mają cztery kanały kolorów.
Kanały kolorów odpowiadają kolorowym elementom obrazka, ale domyślnie w oknie obrazka wyświetlane są jako obrazki w skali szarości. Można jednak wyświetlić je również w odpowiadających im odcieniach, wówczas kanał czerwony jest przedstawiany w odcieniach czerwieni, kanał niebieski w odcieniach niebieskiego itd.
Aby zrównoważyć kolory w obrazku można mieszać kanały kolorów. Przykładowo, jeżeli obrazek zawiera zbyt dużo czerwonego, aby polepszyć jego jakość można w trybie RGB dopasować kanał czerwony.
Kanały kolorów można edytować w ten sam sposób, w jaki edytuje się inne obrazki w skali szarości. Można np. zaznaczać obszary, malować, stosować wypełnienia, efekty specjalne i filtry oraz wycinać i wklejać obiekty.

Kolor RGB (48 bitów)

Obsługa 48-bitowego trybu RGB przez aplikacje Corel PHOTO – PAINT pozwala na zachowanie integralności obrazów zeskanowanych za pomocą skanerów 48-bitowych. Obrazki zapisane w trybie 48-bitowych kolorach RGB nie będą musiały być przed otwarciem przekształcane w obrazki w 24-bitowych kolorach RGB.

HSB

HSB nie jest trybem koloru tylko modelem barw. W modelu HSB kolory definiowane są przy użyciu następujących składowych: barwa (H – hue), nasycenie (S – saturation), jaskrawość (B – brightness).
Składowa barwa opisuje barwnik koloru i jest mierzona od 0 do 359 stopni (na przykład 0 stopni to czerwony, 60 stopni – żółty, 120 stopni – zielony, 180 – niebieskozielony, 240 – niebieski, a 300 – purpurowy). Składowa nasycenie opisuje intensywność lub przyćmienie koloru i mierzone jest w procentach od 0 to 100 (im większa wartość tym intensywniejszy kolor). Składowa jaskrawość opisuje zawartość białej barwy w kolorze i mierzona jest w procentach od 0 to 100 (im większa wartość tym jaskrawszy kolor).