Tryb koloru

W czasie pracy – wyAi??wietlania, otwierania, zapisywania obrazA?w za pomocAi?? programA?w graficznych a takA?e drukowania, wykorzystywane barwy oparte sAi?? na modelu przestrzeni barw. Widma fal elektromagnetycznych z zakresu Ai??wiatAi??a widzialnego) znalazAi??y swe matematyczne modele w postaci trA?jwymiarowych przestrzeni barw. DziAi??ki tym modelom barwAi?? moA?na opisaAi?? nie tylko przez podanie jej widma, ale przez modele w rA?A?nym stopniu zbliA?one do ludzkiej percepcji barwy, zwiAi??zanej z fizjologiAi?? oka ludzkiego. Najbardziej znane modele to RGB (red, green, blue), CMYK (cyan, magenta, yellow, black) oraz Lab (24 bitowy). Inne stosowane modele to HSB. Na modelach przestrzeni barw oparte sAi?? tryby koloru pozwalajAi??ce zmieniaAi?? paletAi?? barw zastosowanAi?? do tworzenia danego obrazu. Tryb koloru opisany jest przy pomocy kolorA?w skAi??adowych oraz gAi??Ai??bi bitowej. Zmiana trybu koloru powoduje utratAi?? informacji o kolorach. W programie „Corel PHOTO-PAINT” wykorzystywane sAi?? nastAi??pujAi??ce tryby koloru: Czarno-biaAi??y (1-bitowy), Skala szaroAi??ci (8-bitowy), Duotone (8-bitowy), Z paletAi?? (8-bitowy), Skala szaroAi??ci (16-bitowy), RGB (24-bitowy), Lab (24-bitowy), CMYK (32-bitowy), WielokanaAi??owy RGB (48-bitowy).

Czarno-biaAi??y

Tryb czarno-biaAi??y jest trybem 1-bitowym, gdzie obraz zapisywany jest w postaci dwu kolorowej (przy uA?yciu koloru czarnego i biaAi??ego bez kolorA?w poAi??rednich). Tryb czarno-biaAi??y stosujAi?? siAi?? do kreowania grafik kreskowych i prostych rysunkA?w.

tk1

Skala szaroAi??ci

W trybie skali szaroAi??ci kaA?demu pikselowi obrazka przyporzAi??dkowana jest wartoAi??Ai?? jaskrawoAi??ci od 0 (czarny), do 255 (biaAi??y). W 8-bitowej skali szaroAi??ci do wyAi??wietlenia obrazka uA?ywanych siAi?? wiAi??c 256 odcieni szaroAi??ci.

tk2

Duatone

OAi??miobitowy tryb kolorA?w umoA?liwiajAi??cy wyAi??wietlenie 256 odcieni maksymalnie 4 tonA?w. Obrazek w tym trybie jest obrazkiem w skali szaroAi??ci, do ktA?rego wprowadzono od 1 do 4 dodatkowych barw. Monotone to obrazek w skali szaroAi??ci, w ktA?rym na kolor obrazka skAi??ada siAi?? jeden atrament. Duotone to obrazek w skali szaroAi??ci, w ktA?rym na kolor obrazka skAi??adajAi?? siAi?? dwa atramenty. Zwykle pierwszy z nich jest czarny, a drugi kolorowy. Tritone to obrazek w skali szaroAi??ci, w ktA?rym na kolor obrazka skAi??adajAi?? siAi?? trzy atramenty. Zwykle pierwszy z nich jest czarny, a drugi i trzeci kolorowy. Quadtone to obrazek w skali szaroAi??ci, w ktA?rym na kolor obrazka skAi??adajAi?? siAi?? cztery atramenty. Zwykle pierwszy z nich jest czarny, a drugi, trzeci i czwarty kolorowy.

tk3

Z paletAi?? (8 bitA?w)

Tryb kolorA?w z paletAi?? jest trybem 8-bitowym umoA?liwiajAi??cym przechowywanie i wyAi??wietlanie obrazkA?w zawierajAi??cych do 256 kolorA?w. PrzeksztaAi??canie skomplikowanych obrazkA?w w obrazy z paletAi?? kolorA?w umoA?liwia zmniejszenie wielkoAi??ci pliku, co jest szczegA?lnie przydatne przy publikowaniu obrazkA?w w sieci Internet. Omawiany tryb kolorA?w umoA?liwia dokAi??adniejsze zarzAi??dzanie kolorami w czasie procesu przeksztaAi??cania.

tk4

Kolor RGB

Jest to jeden z modeli przestrzeni barw, opisywanej wspA?Ai??rzAi??dnymi RGB. Jego nazwa powstaAi??a ze zAi??oA?enia pierwszych liter angielskich nazw barw: Rred (czerwonej), Ggreen (zielonej) i Bblue (niebieskiej), z ktA?rych model ten siAi?? skAi??ada. Z poAi??Ai??czenia barw RGB w dowolnych kombinacjach iloAi??ciowych moA?na otrzymaAi?? szeroki zakres barw pochodnych, np. z poAi??Ai??czenia barwy zielonej i czerwonej powstaje barwa A?A?Ai??ta. Do przestrzeni RGB ma zastosowanie Synteza addytywna, w ktA?rej wartoAi??ci najniA?sze oznaczajAi?? barwAi?? czarnAi??, najwyA?sze zaAi?? biaAi??Ai??. Zapis koloru jako RGB czAi??sto stosuje siAi?? w informatyce (np. palety barw w plikach graficznych, w plikach html). NajczAi??Ai??ciej stosowany jest 24-bitowy zapis kolorA?w (po 8 bitA?w na kaA?dAi?? z barw skAi??adowych), w ktA?rym kaA?da z barw jest zapisana przy pomocy skAi??adowych, ktA?re przyjmujAi?? wartoAi??Ai?? z zakresu 0-255. W modelu RGB 0 oznacza kolor czarny, natomiast 255 kolor biaAi??y. W rzadszych przypadkach stosuje siAi?? model, w ktA?rym przypada po 12 lub 16 bitA?w na kaA?dAi?? ze skAi??adowych, co daje duA?o wiAi??ksze moA?liwoAi??ci przy manipulowaniu kolorem.

Kolor Lab (24 bity)

W tym trybie kolorA?w kolory sAi?? tworzone w oparciu o luminancjAi?? lub wartoAi??Ai?? jasnoAi??ci (ang. luminance – L) oraz dwa skAi??adniki chromatyczne: „a” i „b”. Pierwszy skAi??adnik „a” skAi??ada siAi?? z kolorA?w z zakresu od zielonego do czerwonego. Z kolei skAi??adnik „b” skAi??ada siAi?? z kolorA?w z zakresu od niebieskiego do A?A?Ai??tego. Tryb ten jest przydatny, wtedy gdy luminancja i wartoAi??ci kolorA?w majAi?? byAi?? edytowane niezaleA?nie. PoniewaA? tryb kolorA?w Lab jest niezaleA?ny od urzAi??dzenia (obrazki zawierajAi?? te same kolory niezaleA?nie od uA?ytego monitora, drukarki lub komputera) moA?na go rA?wnieA? wykorzystaAi?? do przenoszenia obrazkA?w miedzy systemami oraz do drukowania ich na drukarkach z interpreterem poleceAi?? jAi??zyka PostScript Level 2.

Kolor CMYK (32 bity)

CMYK to jedna z przestrzeni barw w pracy z grafikAi?? komputerowAi??. SkrA?t CMYK powstaAi?? jako zAi??oA?enie pierwszych liter angielskich nazw kolorA?w (C cyjan – ang. Cyan, M magenta – ang. Magenta, Y A?A?Ai??ty – ang. Yellow) prA?cz koloru czarnego, z ktA?rego wziAi??to literAi?? ostatniAi??, poniewaA? litera B jest skrA?tem jednego z podstawowych kolorA?w w analogicznym skrA?cie RGB (inne, mniej popularne i chyba mniej przekonujAi??ce rozwiniAi??cia skrA?tu K to Key color, Karbon lub Kontur).
Barwy wynikowe w metodzie CMYK otrzymuje siAi?? poprzez Ai??Ai??czenie barw podstawowych w proporcjach (dla kaA?dej z nich) od 0% do 100%. Farby CMYK to substancje barwiAi??ce przepuszczajAi??ce Ai??wiatAi??o, czyli barwniki, tak wiAi??c Ai??Ai??czy siAi?? je nie metodAi?? mieszania tylko nakAi??adania warstwami (model subtraktywny) i dlatego barwa wynikowa moA?e mieAi?? od 0% do aA? 400% koloru (czyli kolorA?w skAi??adowych). Na kolory budowane wg CMYK naleA?y patrzeAi?? jak na warstwy kolorowej, przepuszczajAi??cej Ai??wiatAi??o folii.
Pierwotnie stosowanym modelem byAi?? model CMY (bez koloru czarnego) jednak w wyniku mieszania kolorA?w podstawowych nie daAi??o siAi?? uzyskaAi?? koloru czarnego tylko ciemnobrunatny zwany brudnAi?? czerniAi??. Dlatego teA? z czasem dodano do zestawu kolor czarny.

cmyk

WielokanaAi??owy

Obrazki zapisane w trybie wielokanaAi??owym zawierajAi?? wiele kanaAi??A?w w skali szaroAi??ci, przy czym kaA?dy zawiera po 256 poziomA?w szaroAi??ci. Kiedy tryb kolorA?w obrazka zmieniany jest na wielokanaAi??owy, pierwotne kanaAi??y sAi?? przeksztaAi??cane w informacje o skali szaroAi??ci. Liczba kanaAi??A?w kolorA?w zaleA?y od liczby elementA?w trybu kolorA?w skojarzonego z obrazkiem. Na przykAi??ad obrazki w trybie czarno-biaAi??ym, skali szaroAi??ci, duotone i z paletAi?? majAi?? tylko jeden kanaAi?? kolorA?w, obrazki w trybie RGB i Lab majAi?? trzy kanaAi??y, a obrazki w trybie CMYK majAi?? cztery kanaAi??y kolorA?w.
KanaAi??y kolorA?w odpowiadajAi?? kolorowym elementom obrazka, ale domyAi??lnie w oknie obrazka wyAi??wietlane sAi?? jako obrazki w skali szaroAi??ci. MoA?na jednak wyAi??wietliAi?? je rA?wnieA? w odpowiadajAi??cych im odcieniach, wA?wczas kanaAi?? czerwony jest przedstawiany w odcieniach czerwieni, kanaAi?? niebieski w odcieniach niebieskiego itd.
Aby zrA?wnowaA?yAi?? kolory w obrazku moA?na mieszaAi?? kanaAi??y kolorA?w. PrzykAi??adowo, jeA?eli obrazek zawiera zbyt duA?o czerwonego, aby polepszyAi?? jego jakoAi??Ai?? moA?na w trybie RGB dopasowaAi?? kanaAi?? czerwony.
KanaAi??y kolorA?w moA?na edytowaAi?? w ten sam sposA?b, w jaki edytuje siAi?? inne obrazki w skali szaroAi??ci. MoA?na np. zaznaczaAi?? obszary, malowaAi??, stosowaAi?? wypeAi??nienia, efekty specjalne i filtry oraz wycinaAi?? i wklejaAi?? obiekty.

Kolor RGB (48 bitA?w)

ObsAi??uga 48-bitowego trybu RGB przez aplikacje Corel PHOTO – PAINT pozwala na zachowanie integralnoAi??ci obrazA?w zeskanowanych za pomocAi?? skanerA?w 48-bitowych. Obrazki zapisane w trybie 48-bitowych kolorach RGB nie bAi??dAi?? musiaAi??y byAi?? przed otwarciem przeksztaAi??cane w obrazki w 24-bitowych kolorach RGB.

HSB

HSB nie jest trybem koloru tylko modelem barw. W modelu HSB kolory definiowane sAi?? przy uA?yciu nastAi??pujAi??cych skAi??adowych: barwa (H – hue), nasycenie (S – saturation), jaskrawoAi??Ai?? (B – brightness).
SkAi??adowa barwa opisuje barwnik koloru i jest mierzona od 0 do 359 stopni (na przykAi??ad 0 stopni to czerwony, 60 stopni – A?A?Ai??ty, 120 stopni – zielony, 180 – niebieskozielony, 240 – niebieski, a 300 – purpurowy). SkAi??adowa nasycenie opisuje intensywnoAi??Ai?? lub przyAi??mienie koloru i mierzone jest w procentach od 0 to 100 (im wiAi??ksza wartoAi??Ai?? tym intensywniejszy kolor). SkAi??adowa jaskrawoAi??Ai?? opisuje zawartoAi??Ai?? biaAi??ej barwy w kolorze i mierzona jest w procentach od 0 to 100 (im wiAi??ksza wartoAi??Ai?? tym jaskrawszy kolor).